21 Οκτ 2009

Α. Ανθρωπογεωγραφία. 2. Πρόγονοι, Παρελθόν, Μνήμη.


     Περνάω με το ποδήλατο από τη παραλία της Αλεξανδρούπολης.
 Χονδροειδείς επαύλεις,  δημόσιες υπηρεσίες σαν κουτιά, τα  κτίρια των τελευταίων τριάντα τόσο χρόνων διεκδικούν με αξιώσεις το πανελλήνιο πρωτάθλημα κακογουστιάς. Τα κιτρινισμένα φύλλα πέφτουν απαλά χαρίζοντας μια φθινοπωρινή πατίνα  στα προαναφερθέντα. Πέφτουν κι επάνω στα μνημεία. Πέφτουν και πάνω στην Αρμένικη Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Καραμπέτ (Προδρόμου), που πνίγεται από τις πολυκατοικίες.
Στο πάρκο του, άσχημου, Μνημείου των Ποντίων, παρέες ηλικιωμένων αντρών παίζουν χαρτιά και επιτραπέζια επάνω σε παγκάκια,  πειράζονται σαν παιδιά σε μιαν άγνωστη μου  γλώσσα.  «Ρωσσοπόντιους» τους αποκαλούν οι άλλοι.  Η ομιλίες τους, απλώνονται σιγά σιγά στον αέρα της πόλης, μιας πόλης χωρίς «βαθύ» παρελθόν, που μέχρι πρότινος αρνιόταν ότι της θύμιζε,  την Ανατολή, τις μακρινές της ρίζες, υιοθετώντας ένα ψευτομοντέρνο, αφόρητα ελλαδίτικο,  προφίλ.

 Αρκεί μια προφορά, ένας φροντισμένος κήπος ή ένα μυρωδάτο φαγητό από το διπλανό σπίτι, για να σου υπενθυμίσει ότι κάτω από το μπετόν, κάτω απ’ το βιαστικά, βαλμένο ένδυμα του εκσυγχρονισμού, κυλάει , σαν υπόγειο ποτάμι, η παλιά ζωή, οι άνθρωποι και οι ιστορίες τους. Ποιος ο λόγος να θυμηθούμε; Πως είναι δυνατόν να «θυμηθούμε», πράγματα που δεν έχουμε ζήσει…

Αντιπαθώ, φοβερά το στόμφο που ορισμένοι χρησιμοποιούν για να μιλήσουν για τους «προγόνους». Εκεί την πατάμε συνήθως στην Ελλάδα, έννοιες όπως «πρόγονοι», «μνήμη», «παρελθόν», μας κολλάνε συνήθως στα ίδια, αντί να μας ξεκολλάνε προς τα μπρος. Οι  πόλεις, η ζωή η ίδια έχει αλλάξει. Τώρα έχουμε, περισσότερο από ποτέ, ανάγκη για  φωνές σύγχρονες, ανθρώπινες, για πράξεις που να μιλάνε με ειλικρίνεια και (γιατί όχι;) με γόνιμο χιούμορ για όλα τα παραπάνω. Όπως αντιπαθώ τους πομπώδεις προγονόπληκτους, απεχθάνομαι εξίσου, κι όσους ζουν τη μοντέρνα ζωούλα τους,  ανάλαφρα και ανέμελα, χωρίς ούτε ένα τόσο δα ράγισμα, μια μικρή ρωγμή, ένα μικρό τσαλάκωμα από το παρελθόν.
Μεγάλωσα σε σχολεία των αρχών της δεκαετίας του ’90, με βιβλία και δασκάλους ανήμπορους, να μου μεταδώσουν τη συγκίνηση που νιώθει κανείς όταν καταλαβαίνει ότι ένα πράγμα «παλιό» μπορεί να αφορά το τώρα, ότι ένα πράγμα πρωτόγνωρο, σύγχρονο μπορεί να κουβαλάει επάνω του, αιώνες ολόκληρους. Το κατάλαβα αυτό, αργότερα, αλλά και τότε έπρεπε να αντιμετωπίσω τη «γοητεία» των ωραίων πραγμάτων του παρελθόντος που θαύμαζα και ζούσα , σαν όλα να συνέβαιναν εκείνη τη στιγμή. Τώρα είμαι μόνος μου, σε μια πόλη του βορρά, και κάνω ποδήλατο.


Κάνω ποδήλατο, σε μια φθινοπωρινή πολιτεία του 21ου αιώνα, που προσποιείται ότι δεν έχει μάτια για το παρελθόν, που κλείνει τ’ αυτιά της στις φωνές των Ρωμαίων, Βυζαντινών κι Οθωμανών, Μικρασιατών, Αρμενίων, Εβραίων, Ρώσων και Βουλγάρων και τόσων άλλων, που κάποτε περπάτησαν εδώ γύρω, έστω και για λίγο.
Τώρα πια ξέρω, και δεν ανησυχώ, πως  κάθε πόλη έχει τα ‘μυστικά’ της. Κι’ η Αλεξανδρούπολη, που δεν το δείχνει, ίσως έχει τα περισσότερα.

7 σχόλια:

chirine nour είπε...

:...ένα πράγμα «παλιό» μπορεί να αφορά το τώρα, ένα πράγμα πρωτόγνωρο, σύγχρονο μπορεί να κουβαλάει επάνω του, αιώνες ολόκληρους..."
πολύ ωραίο μπέρδεμα, αληθινό, γοητευτικό, συγκινητικό.

έχεις δίκιο η Αλεξανδρούπολη είναι σαν να κρατάει ένα μυστικό σαν κάτι να μην θέλει να φανεί, ενώ αντίθετα εναποθέτει όλο το νοσταλγικό φαντασιακό της στην σαμοθράκη. σαν κάποιον που φοράει ένα ρούχο που ξέρει οτι δεν του πάει, αλλά είναι υποχρεωμένος να το φοράει.

Ωρίων ΄Δ είπε...

Δεν έχω περάσει απο την Αλεξανδρούπολη για να έχω άποψη εμπεριστατωμένη, μσ το σκεπτικό των νεοελλήνων ότι είναι απευθειας απόγονοι των αρχαιων ελληνων και τα 2000 + χρόνια που μεσολαβούν σαν να μην υπήρξαν ποτέ με εξοργίζει.
Διάβαζα πρόσφατα το βιβλίο του Νίκου Θέμελη "Οι αλήθειες των άλλων". τα λόγια τα διαφορετικά που κανένας μας δεν θέλει να ακούσει, για το πως μπορεί να υπήρξε η ιστορία, για πολιτισμούς διαφορετικούς μα τόσο αξιόλογους.
Τα νερά που μένουν στάσιμα στις λακούβες σιγά σιγά γίνονται σιχαμερά λασπόνερα... για αυτό εμείς πρέπει να περνάμε με φόρα με τα ποδήλατα μας και να τα ταράζουμε !)
καλή συνέχεια στις ποδηλατάδες σου!

mondouble είπε...

ετσι οπως λες το ζουμε το παρελθον μεγαλωνοντας : με τις αισθησεις.

νοιωθοντας το βουτυρο σε ενα ποντιακο φαγητο, ακουγοντας τη γιαγια να μιλα βουλγαρικα,τον παππου τουρκικα,αντικριζοντας ξανα σε ενα μουσειο το σκουταρι της αυλης

ωραιο να κανεις ποδηλατο και να ξεπετιεται ολο το παρελθον μπροστα σου

raz είπε...

@chirine nour -την βλέπω σχεδόν κάθε πρωί(όταν δεν έχει ομίχλη), πολύ μυστήριο μέρος, ένα βουνό μες τη θάλασσα. ίσως πρέπει να της αφιερώσω το "Σ" στο λεξικό μου, θα το ψάξω...

@Ωρίων ΄Δ-έχεις απόλυτο δίκιο!Σ' ευχαριστώ, επίσης!

@mondouble -καλησπέρα! ποντιακό φαγητό? όπως?

chirine nour είπε...

θα περιμένω ραζ τη ματιά σου και τις σκέψεις σου για την μυστηριακή "Σ".

Τσαλαπετεινός είπε...

Η καλύτερη επετειακή ανάρτηση!

raz είπε...

@Τσαλαπετεινός-σ' ευχαριστώ, αλλά γράφτηκε πρίν μέρες, τώρα θα ανεβάσω άλλη.

www.slowfood.com

επισκεπτεσ:

count website traffic

Αναγνώστες